23 June 2021

ਟਿਕਰੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ‘ਪਿੰਡ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆਂ’ — ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ

ਟਿਕਰੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ‘ਪਿੰਡ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆਂ’ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਸਿਰਜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿਸਾਨਾ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪੈਸੇ ਖਰਚਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਮੁਫ਼ਤ …

ਧਰਮ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ—ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ

ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਫਲਦੇ ਫੁੱਲਦੇ ਧਰਮ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਧਰਮ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਫਲਦੇ ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ। ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਮੰਦਹਾਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚੀ …

ਬਰਤਾਨਵੀ ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀ— ਸ੍ਰੀ ਮਤੀ ਅਤੀਆ ਖਾਨ

 1. ਖੂਨ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਤੀਆ ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਆਰੰਭਕ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਲਖਨਊ ਵਿਚ ਹੋਈ। 1956 ਵਿਚ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ …

ਚਾਰ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ—ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਅਜੀਬ

ਕਿਸ   ਤਰਾਂ  ਦਾ  ਹੋ   ਗਿਆ   ਸੰਸਾਰ  ਏ। ੦ ਗ਼ਜ਼ਲ-1 ਕਿਸ   ਤਰਾਂ  ਦਾ  ਹੋ   ਗਿਆ   ਸੰਸਾਰ  ਏ। ਹਰ  ਕੁਈ   ਅਪਣੇ    ਤੋਂ  ਹੀ   ਬੇਜ਼ਾਰ  ਏ। ਫੈਲਿਆ    ਕੁਹਰਾਮ    ਹੈ    …

ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਸਤਰੀ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ : ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ—ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ, ਪਟਿਆਲਾ 

ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਸਤਰੀ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ : ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਦੇ ਨਿਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਭਵਿਖ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਵਾਤਾਵਰਨ …

‘ਕਦੇ ਲੜਕੇ, ਕਦੇ ਹੱਸ ਕੇ’ ਨਿਭਾ ਲਓ—ਰਿਸ਼ੀ ਗੁਲਾਟੀ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਰੇਕ ਦਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਦਮ ‘ਤੇ ਉਹ ਚੰਗੇ-ਮਾੜੇ, ਸਹੀ-ਗ਼ਲਤ, ਆਪਣੇ-ਪਰਾਏ ਆਦਿ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ …

ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ੋ — ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ

ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ— ਮਿਟਾ ਦੇ ਆਪਣੀ ਹਸਤੀ ਕੋ ਅਗਰ ਕੋਈ ਮਰਤਬਾ ਚਾਹੇ, ਕਿ ਦਾਣਾ ਖਾਕ ਮੇਂ ਮਿਲ ਕਰ ਗੁਲ-ਓ-ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੋਤਾ ਹੈ। —ਇਕਬਾਲ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ …

ਕਿਸਾਨੀ ਦਾ ਗੀਤ —ਨਿਰੰਜਣ ਬੋਹਾ 

ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤ ਮੇਰੇ   ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤ ਮੇਰੇ  ਹੁਣ ਬਾਗੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ  ਸੁੱਟ ਸਾਜ਼ ਪਰ੍ਹੇ ਹੁਣ ਦਰਦਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਕਿਸਾਨੀ ਦੇ ਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ   ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤ ——- ਇਨ੍ਹਾ ਸਿੰਘੂ ‘ਤੇ ਗੱਜਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ  ਮੋਦੀ …

ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਾਲ਼ੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਬਾਲ਼ੀ ਲੋਹੜੀ–ਅਮੋਲਕ ਸਿੰਘ

ਹੱਕੀ ਘੋਲ ਦਾ ਸਾਥ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਲਿਆ ਅਹਿਦ ਜਲੰਧਰ, 13 ਜਨਵਰੀ: ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਅੱਜ ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਤਿਓਹਾਰ ਕਾਲ਼ੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਧੂਣੀ ਬਾਲ਼ ਕੇ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਦੇਸ਼ …

ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਭਲ਼ਾ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ?—ਬਲਜੀਤ ਖ਼ਾਨ ਸਪੁੱਤਰ ਮਾਈ ਬਸ਼ੀਰਾਂ

ਚੇਤੇ ਦੀ ਚੰਗੇਰ ਤੌੜੀ ਚੁਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਧਰ ਕੇ ਬੀਬੀ ਸਬਜ਼ੀ ਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਚੀਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਈਨਿੰਗ ਟੇਬਲ ‘ਤੇ ਬਹਿ ਕੇ ਚੌਪਿੰਗ ਬੋਰਡ ‘ਤੇ …

ਕਿਰਤੀਅਾਂ ਦਾ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਣਿਅਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ—ਡਾ. ਹਰਸ਼ਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਐਮ. ਡੀ.

ਕਿਰਤੀਅਾਂ ਦਾ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਣਿਅਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਗੱਲ ‘ਬੋਲੀਵੀਆ’ ਮੁਲਕ ਦੀ ਹੈ। ਸੰਨ 1997 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ‘ਹੂਗੋ’ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਲਕ ਅੰਦਰਲੀ ਤਰੱਕੀ ਵਾਸਤੇ ‘ਵਰਲਡ …

ਕਦੇ ਤਾਂ ਟੁੱਟੇਗਾ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਮੂਦ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਲ, ਖੰਨਾ

“ਮੁਝ ਕੋ ਹਾਲਾਤ ਮੇਂ ਉਲਝਾ ਹੂਆ ਰਹਿਣੇ ਦੇ ਯੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜ਼ੁਲਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੂੰ ਜੋ ਸੰਵਰ ਜਾਊਂਗਾ ।” ਕਦੇ ਤਾਂ ਟੁੱਟੇਗਾ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਮੂਦ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸਾਨ …

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰੁੱਧ ਜਨ ਅੰਦੋਲਨ ’ਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਇਆ—ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ

ਰਵਈਆ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਹਾਕਮ ਵਾਲਾ ਸੰਨ 2014 ’ਚ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਹਨ ਤਦ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਵਈਆ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਹਾਕਮ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ …

ਚਾਰ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ–ਡਾ.ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਘਣਗਸ

ਗਜ਼ਲ ੧ ਕਰੋਨਾ,ਟਰੰਪ,ਮੋਦੀ, ‘ਤੇ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਸਰਦਾਰ ਜਿਵੇਂ ਝੱਖੜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ, ਮੁੜ ਆ ਗਈ ਹੈ ਬਹਾਰ ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ‘ਚ ਕਿਤੇ ਦਮ ਹੀ ਰੁਕ ਨਾ ਜਾਏ ਤੁਸੀਂ ਹੋਏ ਰਹੇ …

ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ—ਗੁਰਚਰਨ ਸੱਗੂ

ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਰਾਤ ਦਿਨ ਇਹ ਹੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਸਾਡੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਕਣਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਝੂਲਦੀਆਂ ਛੱਲੀਆਂ ਦੀ ਲੈਅ ਤੱਤੇ ਗੁੜ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸਾਡੀ …

ਚਾਰ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ —ਭੂਪਿੰਦਰ ਸੱਗੂ, (ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ (ਯੂ.ਕੇ.)

ਗ਼ਜ਼ਲ ੧ ਬੰਦਾ ਅੱਜ ਦਾ ਗਿਰਗਿਟ ਵਾਂਗੂ ਰੰਗ ਵਟਾਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕਿਵੇਂ। ਨਾਟਕ ਐਸੇ ਕਰਦਾ ਕਿੰਨੇ ਭੇਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕਿਵੇਂ। ਇਸ ਗ਼ੁਲਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਲੀ ਚਾਹਵੇ ਇੱਕ ਨਸਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ, ਦੂਸਰਿਅਾਂ …

57 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਕੋਟ ਪਹਿਨਣ ਯੋਗ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ—ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਘਣਗਸ

ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਰਾਏ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਪਰਮ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਹਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੀ! ਮੈਂਨੂੰ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਆਈ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ …

ਚਾਰ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ— ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਅਜੀਬ (ਲੰਡਨ)

ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ, ਅਲੋਚਕ ਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਡਾਕਟਰ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਰਾਏ ਦੀ ਨਜ਼ਰ! ========================= °ਰਾਏ ਜਿਹਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਲੇਖਕ ਵਲੈਤ ਵਿਚ ਨਾ (SSIS+SSIS+SSIS+ISS) ੦ ਗ਼ ਜ਼ ਲ-੧ °ਰਾਏ   ਜਿਹਾ   ਧਰਮਾਤਮਾ   …

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਪ੍ਰਸੰਗਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ—ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਸੰਗਕ ਕਰਕੇ ਵਾਹਣੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤਰਲੋਮੱਛੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ …

ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ—-ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਮੰਡੇਰ

ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਚੱਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਜਾ ਦਾ ਗਲ਼ ਘੁਟੀ ਜਾਵੇ, ਮੂੜ ਮੱਤ ਸਰਕਾਰ ਐ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੱਢੋਂ, ਰੱਖਦੀ ਆਈ ਖਾਰ ਐ। ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰਕੇ, ਕੈਮ ਰੱਖੀ …

ਆਓ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸੁਹਿਰਦ ਹੋਈਏ—ਬਲਜਿੰਦਰ ਸੰਘਾ

ਨਵਾਂ ਸਾਲ: ‘ਚਾਲੂ ਹਲਾਤ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼’ ਦੀ ਉਦਹਾਰਨ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝੀਏ ਤਾਂਂ— ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋ, ਦੁਨੀਆਂ-ਦਾਰੀ ‘ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਚਾਲ ਨੁੰ ਪੂਰੀ ਤ੍ਹਰਾਂ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ …

ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ‘ਗੁਰਨਾਮ ਢਿੱਲੋਂ’ ਦਾ ਕਲਾਮ

੧. ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ— ਗੁਰਨਾਮ ਢਿੱਲੋਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਜਦ ਫ਼ੁਰਸਤ ਹੋਵੇ ਮੁੜ ਕੇ ਮਾਤਲੋਕ ਵਿਚ ਆਓ ਮਿਲੋ ਵਾਰਸਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਓ ਸੱਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ …