ਕਵਿਤਾ ‘ਚ ਕੀ ਲਿਖਾਂ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਤਾਂ ਯੁਗਾਂ-ਯੁਗਾਂਤਰਾਂ ਦੀ ਹੈ
ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਜਿਹੀ ਘਰ-ਘਰ ਜੰਮੇਂ
ਮਰ-ਮਰ ਕੇ ਪਲੇ਼ ,ਵਧੇ-ਫੁਲੇ
ਜਵਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ
ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ
ਜੇ ਕੁੱਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਘੂਰੀ ਸਹੇ
ਸੋਚਣ ਲਈ ਵੀ, ਪੁੱਛਣਾ ਪਵੇ
ਜੇ ਹਿੰਮਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਲੀਹੋਂ ਲੱਥੇ
ਲੀਹਾਂ ‘ਤੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ ਬਣੇ
ਬਸ! ਮੋਨ ਧਾਰ ਕੇ
ਕੂੜੇ-ਰਵਾਜਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇ
ਜਿੰਦ ਨਿਮਾਣੀ ਫੇਰ ਕੀ ਕਰੇ ,
ਤੇ ਕੀ ਨਾ ਕਰੇ
ਥੱਕ ਹਾਰ ਕੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ
ਹੱਕ-ਸੱਚ ਵੀ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹਵੇ
ਫਿਰ ਵੀ “ਹੁੱਕ-ਹੂੰ“ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੇ
ਨੀਮ-ਪਾਗਲ ਜੱਗੋਂ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਗੱਲ ਵੀ ਿਕੰਝ ਲਿਖੇ!
ਜੋ ਉਹਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਅਰਥ ਸਮਝ ਸਕੇ
ਅਪਣੀ ਐਸੀ ਸਹੀ ਕਿਤਾਬ
ਸਹੀ ਹੱਥਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਨਾ ਫੜਾ ਸਕੇ
ਜਿਉਣ ਦਾ ਕਿੱਥੋਂ ਲੈ ਸਕੇ
ਫਿਰ ਸਹੀ “ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ?”
ਲਾਹ ਸਕੇ, ਜੋ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਟੰਗ ਹੋਈਆਂ
ਸਮਾਜ ਦੇ ਬੰਧਨ ਅਤੇ
ਰਸਮਾਂ-ਰਵਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਲੀਬਾਂ ਤੋਂ
ਤਾਂ ਜੋ ਬਦਲ ਸਕਣ ਇਹ
ਹਿਮਾਲਾ-ਪਰਬਤ ਜੇਹੀਆਂ ਤਲ਼ਖ ਹਕੀਕਤਾਂ
ਅਤੇ ਲਾ ਸਕਣ ਅੰਬਰ ਨੂੰ ਟਾਕੀ
ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸਹੀ ਉਡਾਰੀ ਨਾਲ
ਕਵਿਤਾ ‘ਚ ਕੀ ਲਿਖਾਂ!
ਇਹ ਤਾਂ ਯੁਗਾਂ-ਯੁਗਤਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ
ਜੋ ਤੁਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ •••••।
***
174
***
ਸੋਨੀਆ ਪਾਲ, ਸੰਤੋਸ਼ ਰਾਮ
ਈ.ਮੇਲ – Soniapal2811@yahoo.co.in
ਮਾਤਾ/ਪਿਤਾ : ਸੱਤਪਾਲ, ਦਰੋਪਤੀ.
ਭੈਣ-ਭਰਾ : ੪- ੩ ਭੈਣਾਂ (ਆਪ ਵੱਡੀ), ਇੱਕ ਭਰਾ
ਜਨਮ ਸਥਾਨ : ਕਰਤਾਰਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ
ਵਿੱਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ : ਐਮ.ਏ. (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ), ਬੀ. ਐੱਡ, ਯੂ.ਜੀ.ਸੀ. ਨੈੱਟ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ਾ), ਡਿਪਲੋਮਾ ਇਨ ਮੌਨਟੇਸਰੀ , CELTA, Functional Skills Math and English, ਪੀ. ਜੀ. ਸੀ. ਈ. (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ)
ਭਾਸ਼ਾ ਗਿਆਨ- ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ
ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨੀਂ- ਗਿੱਧੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਉਚਾਰਨ, ਭਾਸ਼ਨ-ਕਲਾ ਆਦਿ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ‘ਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਪੜ੍ਹਾਈ ‘ਚ ਅੱਵਲ।
ਕਿੱਤਾ : ਅਧਿਆਪਨ : ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਮੰਨੇ-ਪਰਮੰਨੇ ਕਾਲਜ਼ਾਂ 'ਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ਾ ੮ ਸਾਲ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਇੱਕ ਸਾਲ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਲਵਲੀ ਪਰੋਫੈਸ਼ਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫਗਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹੀ।
ਵਿਆਹ ਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਉਸ ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਂਸੂਲੇਟ, ਬਰਮਿੰਘਮ, ਯੂ.ਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫੇਰ ਦੋਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਕੱਲ ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ ‘ਚ ਅਧਿਆਪਨ ਕਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ।
ਲੇਖਣੀ: ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ
ਕਿਤਾਬਾਂ : ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ
੧. ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕਸ (Punjabi Classics by Santosh Ram)-- ਜਿਸ ਵਿੱਚ ੨੯ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ।
੨. ਤ੍ਰਿਸ਼ਾ'ਸ ਲਾਕਡਾਊਨ ਡਾਇਰੀ (Trisha’s Lockdown Diary)
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ–
੧. ਸਿਆੜ ਦਾ ਪੱਤਣ, ੨. ਅੰਦੋਲਣ ਮੇਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ. ੩. ਜਾਗਦੇ ਬੋਲ
ਮੈਂਬਰ– Progressive Writers Association, Wolverhampton Punjabi Women Writers’ Group, Wolverhampton.

by 