ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਕਰਾਮਾਤੀ ਜੋੜਾ — ਸੂਬੇਦਾਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੁਲੇਰੀਆ

ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ‘ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਉਤੇ ਜਦੋਂ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਥੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਖੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੀਸਰੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਨਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਵਸਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਉਥੇ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਬਣਾਉਣੀ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਰਹਿੰਦਿਆਂ  ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਵੀ ਗੁਰੂ  ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਥੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੈਠ  ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਛੱਕਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਸੰਗਤ ਕੀਤੀ।

ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਬਣਵਾ ਰਹੇ ਸਨ ਉਸ ਸਮੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਛੱਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਸਾਵਣ ਮੱਲ, ਬਾਬਾ ਸਚਨ ਸੱਚ ਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਹਰੀ ਪੁਰ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਲੈਣ ਲਈ ਭੇਜ਼ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜਕਲ ਅਸੀਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਵਕਤ ਇਹ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਾਗ  ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਹਰੀ  ਪੁਰ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਵੱਢਣ ਵਾਸਤੇ ਗਏ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਹਰੀ  ਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਰਿ ਸੈਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੋਗ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣਿਆਂ ਚੁਹਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਬਾਲਣੀ ਸੀ ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਬਾਲ ਕੇ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਕਿਸੇ ਸੂਹੀਏ ਨੇ ਰਾਜੇ ਹਰੀ  ਸੈਨ ਕੋਲ ਸ਼ਕਾਇਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜੇ ਹਰੀ  ਸੈਨ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾ ਦਿਤੇ। ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਸਾਵਣ  ਮੱਲ ਜੀ  ਨੇ  ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਰਾਜਾ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋ ਲੱਕੜੀਆਂ ਕਟ ਕੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਭੇਜਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਗੁਰੁਦਵਾਰੇ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਤੇ ਪਾਉਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਫਰਿਆਦ ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਹਰੀ  ਸੈਨ ਨੂੰ ਪੁਚਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਿਰ ਮੇਰਾ ਲੜਕਾ ਜਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਸਮੇ ਤਕ ਇਹ ਵੀ ਰਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਉਸ ਸਮੇ ਬਾਬਾ ਸਾਵਣ ਮੱਲ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦਿਤੇ ਗਏ ਰੁਮਾਲ ਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਕਰਕੇ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਮਾਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਠ ਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਵਿਤ  ਹੋ ਕੇ  ਹਰੀਪੁਰ ਦਾ ਰਾਜਾ,  ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾ-ਪੁਰਸ਼ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਲੈਕੇ  ਪਹੁੰਚਿਆ। ਰਾਜੇ ਹਰੀ ਸੈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਣੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਪਰਦਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਰਾਣੀ ਨੇ  ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਢੱਕ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਝੱਲੀਏ ! ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈਂ?” ਬੱਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਦੀ ਦੇਰ ਸੀ  ਰਾਣੀ ਪਾਗਲ ਤੇ ਝੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਚੀਕਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾੜ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਈ। ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ। ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਲੱਭਣਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਭੱਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਗਏ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਭੈੜੀ ਜਾਦੂਗਰਨੀ ਹੈ। ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਕਸਬੇ ਵਿਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲੰਗਰ ਖਾਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਯਕੀਨਨ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਬਾ ਸੱਚਨ  ਸੱਚ ਵੀ ਰਾਜੇ ਹਰੀ  ਸੈਨ ਨਾਲ ਗੋਵਿੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਸੱਚਨ  ਸੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਿੱਖ  ਸੀ। ਜੋ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਿੱਖ ਕੇਵਲ “ਸਚ ਜੀ, ਸਚ” ਭਾਵ “ਸੱਚਾ ਸਾਹਿਬ, ਸੱਚ” ਕਹੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ‘ਸਚਨ ਸੱਚ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਚਨ ਸੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਕੜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਰਲਵੀਆਂ-ਮਿਲਵੀਆਂ ਪੰਗਤੀਆਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਅਚਾਨਕ ਪਾਗਲ, ਨੰਗੀ ਰਾਣੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਅਤੇ ਸਚਨ ਸਚ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਅਤੇ ਰਗੜਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ‘ਤੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬੰਡਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਲੱਕੜ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਲੱਕੜ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ। “ਓ!” ਓੁਸ ਨੇ ਕਿਹਾ. ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁੱਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਲੱਕੜ ਦੇ ਭਾਰੀ ਬੰਡਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਲੈ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ, ਉਸ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਈ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਆਈ ਸੀ।

ਸਚਨ ਸਚ ਉਠਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਸੱਟਾਂ, ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਖੁਰਚਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਲਕੜਾਂ ਚੁੱਕੀਆਂ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਨੂੰ ਭੱਜਿਆ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਪਰੀ ਸਾਰੀ ਡਰਾਉਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੱਕ ਡੈਣ ਨੇ ਕਿਤਿਉਂ ਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਪਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਭੂਤ ਚਿੰਬੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ!”

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਕਥਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸਚਨ ਸੱਚ ਨੂੰ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਓ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਖੋਗੇ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਜੋੜੇ  ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੁਹਾ ਦੇਣਾ।” ਸਚਨ ਸੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਲਿਆ।

ਉਹ ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਿਅੱਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਛੁਹਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲ ਗਈ। ਉਹ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਈ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਨੰਗੀ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਕੌਣ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਗੰਦੀ ਤੇ ਨੰਗੀ  ਕਿਉਂ ਹਾਂ?” ਸਚਨ ਸਚ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਤੇ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਉਸ ਲਈ ਪਸੀਜ ਗਿਆ। ਸਚਨ ਸਚ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਲ, ਅੱਧਾ ਪਾੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ  ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢੱਕ ਸਕੇ।

ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸਚਨ ਸਚ ਦੋਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਪਰਤ ਆਏ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਸੱਚਨ ਸੱਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨਵਾਂ ਸ਼ਾਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਲਈ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਭਾਵੇਂ ਭਾਈ ਸਚਨ ਸੱਚ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਭਾਈ ਸੱਚਨ ਸੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਗੁਰੂ ਜੀ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਈ ਸੱਚਨ ਸੱਚ ਇਹ ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹੇਗੀ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਅਗੋ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਹਾਇਆਂ ਹੋਇਆਂ ਹਾਂ ਜੀ। ਦੇਖ ਸੱਚਨ ਸੱਚ ਜੀ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨੰਗੇਜ਼ ਢੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਇਕੱਠਿਆਂ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮੱਦਰ  ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨਾਲ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ। [ਮੱਦਰ  ਪਿੰਡ ਅੱਜਕਲ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਅਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅੰਸ ਬੰਸ ਵੱਧਦੀ ਗਈ। ਜਦੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆ ਵਸਿਆ। ਕੁੱਝ ਪਰਿਵਾਰ ਬੁਢਲਾਡੇ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੈਦੇਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ ਤੇ ਕੁੱਝ ਪਰਿਵਾਰ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਿੰਡ ਦੁਲਚੀ ਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਮੱਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵੀ ਵੱਸ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਝੱਲੇ ਤੇ ਮੂਰਖ ਦੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਛੁਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸਦਾ ਲਈ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਰ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਲੋਂ ਬਖਸ਼ਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜੇ  ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਕੁਤੇ ਨੇ ਵੱਢਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ‘ਹਜ਼ੀਰਾਂ’ ਹੋਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਛੁਹਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤੁਰੰਤ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਕਲਾ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਰਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਅਸੂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 28 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੁਲਚੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋ ਸੰਗਤਾਂ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਛੁਹਾ ਕੇ ਅਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ  ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਸੱਚਨ ਸੱਚ ਜੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ  ਵਿਸਥਾਰ ਸਹਿਤ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ  ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ  ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ  ਨੂੰ  ਬਾਬਾ ਸੱਚਨ ਸੱਚ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਪਿੰਡ ਦੁਲਚੀ ਕੇ ਜੋ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ 12,13 ਤੇ 14 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸਰਧਾ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ  ਜੋੜ ਮੇਲਾ  ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਮਹਾਨ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ, ਕਥਾ ਵਾਚਕ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਾਨ ਸਖਸੀਅਤਾਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਖੰਡ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਲੜੀ ਵੀ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਚੌਵੀ  ਘੰਟੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਅਤੁੱਟ ਲੰਗਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
***

ਸੂਬੇਦਾਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੁਲੇਰੀਆ
ਮਮਦੋਟ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ
+91 7589155501

*’ਲਿਖਾਰੀ’ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ‘ਲਿਖਾਰੀ’ ਦਾ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੇਵਲ ‘ਰਚਨਾ’ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।
***
1951
***